امامزادههای اسلامشهر را بشناسید؛ از عقیل ابن عباس تا زیارتگاه امامزاده غیبی
شهرستان اسلامشهر در جنوبغرب استان تهران، علاوه بر پیشینه تاریخی و فرهنگی، میزبان مجموعهای از بقاع متبرکه و اماکن زیارتی است که در نقاط مختلف شهر، روستاها و بخشهای این شهرستان قرار گرفتهاند؛ مکانهایی که در طول سال پذیرای مردم و زائران هستند و برخی از آنها از نظر قدمت و معماری نیز اهمیت ویژهای دارند.
در فهرستهای محلی، ۱۲ مکان با عنوان امامزاده یا زیارتگاه در اسلامشهر شناخته میشود که ۱۱ بقعه در فهرست اصلی امامزادهها قرار میگیرند و «امامزاده غیبی» به دلیل تفاوت در مستندات تاریخی و نسبشناسی، به صورت جداگانه معرفی میشود.
امامزاده عقیل ابن عباس(ع)
امامزاده عقیل ابن عباس(ع) از شناختهشدهترین بقاع متبرکه اسلامشهر است که در محدوده مرکزی شهر و در مجاورت گلزار شهدای اسلامشهر قرار دارد.بر اساس منابع نسبشناسی، «ابوعقیل محمد بن علی بن حسن…» از نوادگان حضرت ابوالفضل العباس(ع) معرفی شده و نسب وی با چند واسطه به حضرت عباس بن علی بن ابیطالب(ع) میرسد.
اصل بنای این بقعه به دوره صفویه نسبت داده شده و کتیبههایی مربوط به دوره شاه تهماسب و شاه عباس در آن گزارش شده است. بنای امامزاده شامل گنبدخانه، شبستان، ایوان و فضاهای جانبی است و گنبد خشتی و تزئینات کاشیکاری از ویژگیهای آن به شمار میرود.ضریح مشبک امامزاده نیز در سال ۱۳۷۲ در اصفهان ساخته و در بقعه نصب شده است.
آدرس: اسلامشهر، خیابان امام سجاد(ع)، انتهای کوچه ۲۸
امامزاده جعفر ابوطالب(ع)
امامزاده جعفر ابوطالب(ع) در روستای فیروزبهرام شهرستان اسلامشهر قرار دارد. در منابع محلی و نسبشناسی، نسب این امامزاده به خاندان اهلبیت(ع) نسبت داده شده است.بنای بقعه در مقایسه با امامزادههای بزرگتر اسلامشهر سادهتر است و در محوطه قبرستان روستا قرار دارد. در کنار قبور قدیمی، مزار تعدادی از شهدای دفاع مقدس نیز دیده میشود.
آدرس: اسلامشهر، روستای فیروزبهرام، خیابان میرزاقوام، کوچه بوستان شهدا
امامزاده محمد(ع) ایرین
امامزاده محمد(ع) در محدوده روستای ایرین قرار دارد و از بقاع قدیمی این منطقه به شمار میرود. در منابع نسبشناسی، این امامزاده از سادات حسنی معرفی شده و نسب او به حضرت امام حسن مجتبی(ع) نسبت داده شده است.بنای فعلی بقعه به دوره قاجار نسبت داده میشود و ساختمان اولیه آن با مصالح سنتی ساخته شده است. گنبد پلکانی و قرار گرفتن بقعه در محوطه قبرستان منطقه از ویژگیهای این بناست.
آدرس: اسلامشهر، روستای ایرین، حدود یک کیلومتری روستا.
امامزاده اسماعیل(ع) چیچکلو
امامزاده اسماعیل(ع) در حدود یکونیم کیلومتری شمالغرب روستای چیچکلو قرار گرفته و از بناهای مذهبی تاریخی منطقه محسوب میشود.
قدمت بنا با توجه به ویژگیهای معماری و نوع آجرکاری به دوره صفویه نسبت داده شده است. گنبدخانه با پلان هشتضلعی و نمای آجری از ویژگیهای معماری این بقعه است.ضریح چوبی و مشبک امامزاده نیز در سال ۱۳۵۳ ساخته شده است.
آدرس: اسلامشهر، روستای چیچکلو، حدود یکونیم کیلومتری شمالغرب روستا.
امامزاده سیدرضا(ع)
امامزاده سیدرضا(ع) در بخش شرقی شهرستان اسلامشهر و در محدوده میان روستاهای علیآباد قاجار و حسینآباد مفرح قرار دارد.درباره نسب این امامزاده گزارشهای متفاوتی وجود دارد و به همین دلیل، برای معرفی دقیق تاریخی آن باید به اسناد اصلی نسبشناسی استناد کرد.
بنای امامزاده دارای گنبدخانه هشتضلعی و گنبد سیمانی است و ضریح فلزی و مشبک فعلی جایگزین ضریح چوبی قدیمی شده است.
آدرس: اسلامشهر محدوده میان روستاهای علیآباد قاجار و حسینآباد مفرح.
امامزاده عیسی(ع) واوان
امامزاده عیسی(ع) از بقاع متبرکه شهرک واوان است که در منابع مربوط به این بقعه، از نوادگان حضرت امام حسن مجتبی(ع) معرفی شده است.ساختمان امامزاده دارای گنبدخانه، شبستان، ایوان ورودی و فضاهای جانبی است. بنای اولیه به دوره قاجار نسبت داده میشود و ساختمان در دوره معاصر توسعه و بازسازی شده است.ضریح فلزی و مشبک جدید نیز در سال ۱۳۸۱ جایگزین ضریح چوبی قدیمی شد.
آدرس: اسلامشهر، شهرک واوان، میدان الغدیر، بلوار ولیعصر، شهرک امامزاده عیسی.
امامزاده ابراهیم(ع) نظامآباد
امامزاده ابراهیم(ع) در روستای نظامآباد اسلامشهر قرار دارد و از بقاع تاریخی منطقه محسوب میشود.در منابع محلی، نسب این امامزاده به خاندان امام حسن مجتبی(ع) نسبت داده شده است. قدمت اولیه بنا نیز به دوره صفویه نسبت داده میشود.گنبدخانه، ایوان ورودی و شبستان از بخشهای اصلی این بقعه هستند و قرار گرفتن آن در نزدیکی قبرستان محلی و بوستان شهدا، بر اهمیت اجتماعی و مذهبی آن افزوده است.
آدرس: اسلامشهر، روستای نظامآباد، بخش شمالی روستا
امامزاده عباس(ع) چهاردانگه
امامزاده عباس(ع) از بقاع تاریخی شهرستان اسلامشهر در بخش چهاردانگه است. در منابع مربوط به این بقعه، نسب امامزاده عباس به حضرت امام زینالعابدین(ع) نسبت داده شده است.بنای امامزاده متعلق به دوره صفویه دانسته شده و به دلیل ارزش تاریخی و معماری در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این بنا در دوم بهمن ۱۳۸۲ با شماره ۱۰۸۰۶ ثبت ملی شد.
آدرس: اسلامشهر، بخش چهاردانگه، محدوده قبرستان و بوستان شهدای چهاردانگه.
امامزاده زکریا(ع) ایرین
امامزاده زکریا(ع) در حدود یک کیلومتری شمال روستای ایرین قرار دارد و یکی دیگر از بقاع مذهبی این منطقه است.در منابع مختلف درباره نسب این امامزاده روایتهای متفاوتی وجود دارد؛ از این رو، برای بیان قطعی نسب آن نیاز به استناد به سند اصلی شجرهنامه است.بنای امامزاده دارای پلان بیرونی مدور و فضای داخلی چندضلعی است و گنبد آن با پوشش سنتی کاهگلی ساخته شده است. ضریح چوبی جدید نیز در سال ۱۳۸۰ در این بقعه نصب شد.
آدرس: اسلامشهر، روستای ایرین، حدود یک کیلومتری شمال روستا.
امامزاده طاهر(ع) چهاردانگه
امامزاده طاهر(ع) یکی از بناهای تاریخی مذهبی شهرستان اسلامشهر در بخش چهاردانگه است که قدمت آن به دوره صفویه نسبت داده میشود.این بقعه به دلیل ارزش تاریخی و معماری در فهرست آثار ملی ایران قرار گرفته و در دوم بهمن ۱۳۸۲ با شماره ۱۰۸۰۵ به ثبت رسیده است.
بنای قدیمی امامزاده از خشت، آجر و ملات ساخته شده و دارای گنبد دوپوسته است. این بنا در محوطه قبرستان منطقه قرار دارد و در سالهای گذشته مورد مرمت قرار گرفته است.
آدرس: اسلامشهر، شهرکصنعتی چهاردانگه خیابان شهید حیدر رحیمی انتهای کوچه ۶
امامزاده عبدالله(ع) حسنآباد خالصه
امامزاده عبدالله(ع) در روستای حسنآباد خالصه شهرستان اسلامشهر و در محوطه گورستان عمومی روستا قرار دارد.اطلاعات منتشرشده درباره پیشینه تاریخی، معماری و شجرهنامه این بقعه نسبت به برخی امامزادههای شناختهشدهتر شهرستان محدودتر است و به همین دلیل، برای بیان جزئیات تاریخی و نسب آن باید به منابع مستند مراجعه کرد.
آدرس: اسلامشهر، روستای حسنآباد خالصه، محوطه گورستان عمومی روستا.
زیارتگاه منسوب به امامزاده غیبی
«امامزاده غیبی» نیز یکی از اماکن زیارتی شناختهشده در اسلامشهر است که در شهرک امام حسین قرار دارد.
با وجود شهرت محلی این مکان با عنوان امامزاده غیبی، مستندات تاریخی و نسبشناسی روشنی برای اثبات قطعی انتساب آن به یکی از سادات و امامزادگان در منابع بررسیشده وجود ندارد؛ بنابراین بهتر است از آن با عنوان «زیارتگاه منسوب به امامزاده غیبی» یاد شود.
این زیارتگاه بنایی کوچکتر از بقاع اصلی شهرستان دارد و در میان مردم منطقه از جایگاه زیارتی برخوردار است.
آدرس: اسلامشهر، شهرک امام حسین.
